Sigara Alışkanlıkları Nasıl Kırılır? Günlük Tetikleyicileri ve Bağlantıları Değiştirin
Alışkanlıkları yeniden yazmak, sigarayı onu çağıran anlardan ayırmak ve kontrolü geri almak
Sigara her zaman asıl sorun değildir.
Bazen asıl sorun, beynin sigarayla birleştirdiği o çok iyi tanıdığı sahnedir.
Sigara ile kurulan bağlantıları kırmak,
her sigarayla teker teker kavga etmek değildir.
Sigarayı onu çağıran anlardan ayırmaktır.
Kahveden sonra neden sigara içmek istiyorum?
Çünkü beyin yüzlerce, belki binlerce tekrarın ardından kahveyi nikotinle eşleştirmiştir. Kahve artık yalnızca kahve değildir; sigaranın çağrısı hâline gelmiştir. Bu bağlantıyı kırmak için iki anı birbirinden ayırmak yeterlidir: önce kahvenizi için, yer değiştirin, birkaç dakika bekleyin ve ancak sonra bilinçli bir karar verin. Aynı anda değil.
Neden hep aynı durumlarda sigara içiyorum?
Çünkü beyin bazı günlük sahneleri sigarayla birleştirmiştir: araba, çay, kahve, telefon, televizyon, bilgisayar, mola, stres ya da yemek sonrası. Bu tablo iradesizlikten değil, öğrenilmiş bağlantıdan kaynaklanır. Ve iyi haber şu: öğrenilmiş her bağlantı değiştirilebilir; çünkü beyin yeni yollar öğrenmeye her yaşta açıktır.
Sigara alışkanlıkları nasıl kırılır?
Sigara alışkanlıklarını kırmak, sigara ile savaşarak değil, sigarayı onu çağıran durumdan ayırarak başlar. Sahneden ayrıldığında: farklı yer, farklı zaman, farklı sıralama: istek de seyrelmeye başlar. Yer değiştirin, zamanı değiştirin, diziyi kesin. Yavaş yavaş sigara refleks olmaktan çıkar ve yeniden bir seçime dönüşür.
1Sigara bağlantılarını kırma: nereden başlanır?
Sigarayı kalıcı olarak bırakmak için yıllar içinde örülmüş bağlantıları tek tek sökmek gerekir. Bu bağlantılar suçlulukla değil, stratejiyle sorgulanır; çünkü suçluluk değişim yaratmaz, yalnızca yük ekler.
Birçok kişi yalnızca nikotin için sigara içmez. Sigara çaya bağlanmıştır, kahveye bağlanmıştır, arabaya, televizyona, içkiye, iş molasına, streste nefes almaya, yalnızlığa, sevince, üzüntüye, konsantrasyona ya da yemeğin sonuna bağlanmıştır. Her bu sahne geldiğinde beyin sigarayı bekler; beklenti isteği doğurur.
Bu adımın amacı her şeyi bir anda yasaklamak değildir. Amaç, sigarayı onu çağırmayı öğrenmiş sahneden yavaş yavaş ayırmaktır. Televizyon izlerken sigara içiyorsanız, yayını durdurun, dışarı çıkın, içecekseniz orada ve bilinçli olarak için, sonra geri dönün. Bu küçük hareket beyne net bir mesaj verir: televizyon ve sigara artık tek ve aynı şey değildir.
"Bağlantıyı kırdığınızda,
sigara gücünün bir bölümünü kaybeder.
Her bağlantı bir zincir halkasıdır."
2Eski dizileri bilinçli seçimlerle değiştirmek
Sigara içen biri bazı anlarda sigaranın adeta zorunlu olduğuna inanabilir. Ama bu anların büyük çoğunluğu gerçek bir ihtiyaç değildir; öğrenilmiş bir bağlantıdır. Durumu tanıdığınızda, o bağlantıya karşı basit ama somut bir kural koyabilirsiniz.
Bu teknik işe yarar; çünkü öğrenilmiş yolu keser. Sigara artık aynı sahnenin içinde kendiliğinden gelmez; ayrılır, ertelenir, görünür hâle gelir. Görünür olduğunda seçilebilir hâle gelir. Seçilebilir olduğunda azaltılabilir hâle gelir.
3İnançları sökmek: "Bu olmadan olmaz" diye mi düşünüyorsunuz?
Her sigara içen kişinin içinde yıllarca tekrarlandığı için doğruymuş gibi hissettiren cümleler vardır: "Konsantre olmak için sigara lazım." "Yemekten sonra şarttır." "Araba kullanırken iyi geliyor." "Stres gelince başka türlü dayanamıyorum." Bu cümlelerin çoğu gerçek ihtiyacı değil, öğrenilmiş koşullanmayı yansıtır.
Tekniğin asıl gücü burada ortaya çıkar. Bütün alışkanlığı tek hamlede devirmeniz gerekmez. Kendinize bir bağlantının değişebildiğini gösterirsiniz. Sonra bir tane daha. Sonra bir tane daha. Beyin yeni yolu tekrarladıkça eski yolun çekimi zayıflar.
Bu, Dördüncü Adımda anlatılan otomatik davranış ile doğrudan bağlantılıdır. Tanıdık sahne belirir, beyin sigarayı bekler, istek başlar ve el neredeyse karardan önce hareket eder. Bağlantıları kırmak bu diziyi tam ortasından keser: refleks tamamlanmadan önce.
"Bağlantılarını yönetmeye başlayan kişi,
özgürlüğünü kendi eliyle kurmaya başlar."
Bu sayfa size pratik yöntemi verdi: bağlantıları kırmak, alışkanlıkları yeniden yazmak ve sigarayı onu çağıran anlardan ayırmak. Ama aynı tekniğin bir dönemde neden sonuç vermeyip başka bir dönemde neden çok daha iyi çalışabileceğini açıklayan daha derin bir katman var.
Bu üç faktörü anlamadan sigarayı bırakmaya çalışmak, içinde su olup olmadığını bilmeden havuza atlamak gibidir. Başarı yalnızca iradeye, ilaçlara, nikotin bantlarına ya da tedaviye bağlı değildir. Doğru zamana, kullanılabilir duygusal kaynaklara ve bu unsurların birbirine denk gelmesine de bağlıdır.
Kişinin hayatında bırakma kararını taşıyabilecek kadar duygusal denge ve istikrar bulunduğu dönemdir. Ağır stres, kişisel krizler, büyük kayıplar, borçlar ya da yoğun duygusal yük altındayken denemek beyni hayatta kalma moduna sokabilir. Bu iradesizlik değildir. Bazen zaman henüz uygun değildir. Bunu fark etmek de bir tür bilgeliktir.
Günlük hayatın taleplerinden sonra geriye kalan gerçek zihinsel ve duygusal enerjidir. Sigarayı bırakmak çaba, dikkat, öz düzenleme ve rahatsızlığa dayanma kapasitesi ister. Duygusal tank zaten boşsa ısrar etmek, deposu tükenmiş araçla uzun yola çıkmaya benzer.
Uygun zaman ile yeterli duygusal sermaye aynı hizaya geldiğinde tedavi, strateji ve tıbbi yaklaşım çok daha iyi koşullarda çalışır. Kişi nihayet şunu söyleyebilir: şimdi hazırım. Ve "şimdi" kelimesi burada büyük anlam taşır.
Sigarayı bırakmak için doğru zaman ne zaman gelir?
Sigarayı bırakmak için doğru zaman kusursuz zaman değildir. Hayatınızın yeterince dengeli, duygusal sermayenizin yeterince dolu ve kararınızın gerçek koşullarınızla örtüştüğü zamandır. Zamanı seçmek ertelemek değildir: strateji kullanmaktır. Fark büyüktür.
"Sigarayı bırakmak sadece bir karar değildir.
Doğru zamanda, doğru zeminle alınmış bir karardır."
Dr. Humberto Pallares
Sigarayı Bırakmada Timing kavramının yaratıcısı
Bağlamsal Sigara İçicisi kavramının yaratıcısı
Tam rehber: Sigarayı gerçekten bırakmak için 10 adım
Sigarayı Gerçekten Bırakmak İçin 10 Adım
BİRİNCİ ADIM: Kararlılık ve motivasyonun gücü
İKİNCİ ADIM: Sigarayı göz önünde ya da el altında bırakmamak
ÜÇÜNCÜ ADIM: Sosyal ortamlarda "Hayır, teşekkür ederim" diyebilmek
DÖRDÜNCÜ ADIM: Neden fark etmeden sigara içiyorum?
BEŞİNCİ ADIM: Sigara markasıyla kurulan duygusal bağı kırmak
ALTINCI ADIM: Sigarayı bir gün bir gün bırakmak
YEDİNCİ ADIM: Fiziksel aktivite, doğal dopamin ve daha az kaygı
SEKİZİNCİ ADIM: Yakmadan önce düşünmek ve otomatik davranışı kırmak
DOKUZUNCU ADIM: Alışkanlıkları yeniden yazmak ve bağlantıları kırmak
ONUNCU ADIM: Sigarayı bırakma tedavisini stratejik olarak güçlendirmek
STOPCIGARROS.COM DR. HUMBERTO PALLARES