Kararlılığı ve Motivasyonu Olanlar Sigarayı Bırakmada Neden Daha Başarılıdır?
İlk adım son sigara değildir. İlk adım, neden gerçekten denemek istediğinizi kendinize dürüstçe sormaktır.
Sigarayı bırakmak istediğinizi zaten biliyorsunuz.
Asıl mesele şu: Bu seferi öncekilerden farklı kılacak olan şey nedir?
Sigarayı bırakmak için motivasyon nasıl bulunur?
Sigarayı bırakma motivasyonu, nedenin kişisel, somut ve zor anlarda tekrar hatırlanabilir olmasıyla güç kazanır. Sigaranın zararlı olduğunu bilmek tek başına çoğu zaman yetmez. Sizin neden bırakmak istediğinizi bilmeniz gerekir: daha rahat nefes almak, daha enerjik hissetmek, sağlığınızı korumak ya da sevdiğiniz insanlara daha uzun süre eşlik edebilmek.
Bırakmak istediğim hâlde neden sigarayı bırakamıyorum?
Pek çok kişi irade eksikliği yüzünden değil, hazırlıksız yakalandığı için başarısız olur. Strateji olmadan, nikotin isteğini, kaygıyı ve beynin otomatik tepkilerini anlamadan bırakmaya çalışmak çok daha zordur. İlk adım, bırakma isteğini açık ve uygulanabilir bir karara dönüştürmektir.
Sigarayı bırakmak için en doğru zaman ne zamandır?
En doğru zaman takvimde bir tarih değildir. Psikolojik kaynakların dışarıdan gelen baskıları karşılayabildiği bir denge anıdır. Hayatın her koşulu eş zamanlı olarak yolunda gitmez; ama yeterli bir denge olduğunda beyin değişime daha açık olur. O anı tanımak, tedavinin yarısıdır.
1Sigarayı gerçekten bırakmanın ilk adımı nedir?
Sigarayı bırakmak yalnızca nikotinden vazgeçmek değildir. Alışkanlıklarla, ritüellerle, duygularla, sosyal ortamlarla ve sigaranın sanki kendiliğinden ortaya çıktığı anlarla yüzleşmektir. Kahve molası, iş stresi, bir tartışmanın ardından duyulan o tanıdık boşluk. Bunların hepsi sigaranın içine işlediği anlardır.
Bu yüzden kararlılık ve motivasyon boş laflar değildir. Yolun temelidir. Net bir motivasyon olmadan en iyi yöntem bile ilk sarsıntıda kırılgan hâle gelir.
Pek çok sigara içen kişi büyük bir hevesle başlar. Sonra nikotin yoksunluğu, kaygı, ani sigara isteği ve tekrar başlama korkusu gelir. İşte o anlarda kişisel motivasyon, neden başladığınızı hatırlatan en güçlü kalkandır.
Birinci Adımın Özü
Sigara elde yanmaz.
Birkaç dakika önce zihinde yanmaya başlar.
2Kendi nedeninizi bulun: baskıya dayanabilen motivasyon
Her insanın sigarayı bırakmak için nedeni farklıdır. Kimi için sağlık, kimi için nefes, cilt görünümü, enerji, aile ya da hayatının kontrolünü yeniden eline almak ön plandadır. Hiçbiri diğerinden daha değerli değildir. Önemli olan sizin için gerçek olmasıdır.
Kendinize sakin bir anda sorun: Neden sigarayı bırakmak istiyorum? Bu cevabın başkalarına büyük ya da önemli görünmesi gerekmez. Size gerçek gelmesi yeterlidir. Çünkü sigara isteği geldiğinde ihtiyacınız olan şey büyük bir söylem değil, size ait olan o somut cevaptır.
Muayenehanede bu soru çoğu zaman konuşmanın tonunu değiştirir. Kişi artık sadece bağımlılıktan değil, kendi hayatından söz etmeye başlar. Motivasyonun klinik olarak değer kazandığı yer burasıdır: slogan olarak değil, yön olarak.
«Doğru ya da yanlış motivasyon diye bir şey yoktur. Sizin motivasyonunuz vardır. Size ait olduğunda, isteğin sizin yerinize karar vermeye çalıştığı anlarda sizi koruyabilir.»
3Kaygı ve sigara düşünceleri başarısız olduğunuzun kanıtı değildir
Sigarayı bırakmaya karar verdiğinizde tuhaf bir his ortaya çıkabilir: sigarayı sık düşünmek, kaygı hissetmek, tekrar başlayacağınızı hayal etmek ya da yapamayacağınızdan korkmak. Bu, sürecin yanlış gittiği anlamına gelmez.
Bu, beynin yeni bir uyum sürecine girdiği anlamına gelir. Yıllar boyunca sigara stresle, kahveyle, yemek sonrasıyla, arkadaşlarla ya da yalnızlık anlarıyla eşleşmiş olabilir. Başlangıçta bu düşüncelerin geri gelmesi doğaldır ve beklenen bir şeydir.
Fazla geçmiş çoğu zaman suçluluk ya da hüzün getirir. Fazla gelecek, özellikle belirsiz olduğunda, kaygıyı büyütür. Bu yüzden sigarayı bırakma sürecinde bugüne dönmek büyük önem taşır: bir sonraki hareket, bir sonraki seçim, kontrol edilecek bir sonraki dürtü.
Sigarayı bırakırken kaygıyla nasıl başa çıkılır?
Sigarayı bırakırken kaygı yaşamak yaygındır ve başarısızlık işareti olarak yorumlanmamalıdır. Çoğu zaman beyin, gerilime karşı yıllarca kullandığı otomatik tepkiyi kaybettiği için kaygı üretir. Bütün gelecekle aynı anda savaşmak yerine bugün yapılabilecek olana odaklanmak baskıyı azaltır ve süreci daha sürdürülebilir kılar.
4Motivasyon tedavinin yerini almaz; tedaviyi güçlendirir
Nikotin bandı, sakız, pastil ya da başka destekler nikotin yoksunluğu belirtilerini ve sigara isteğini azaltmaya yardımcı olabilir. Bazı durumlarda özel ilaçlar da gerekebilir; bunlar mutlaka hekim değerlendirmesiyle kullanılmalıdır.
Ama hiçbir tedavi boşlukta işlemez. Tedavi değişimi destekleyebilir; ancak kişisel kararın yerini alamaz. Herhangi bir yöntemin gerçekten işe yaramasını istiyorsanız önce motivasyonu güçlendirmek ve zemini hazırlamak gerekir.
Bu, her şeyi tek başınıza yapmanız gerektiği anlamına gelmez. Şu anlama gelir: tedavi, neden değişmek istediğini ve ne zaman denemeye hazır olduğunu bilen bir kişiyle buluştuğunda çok daha güçlü çalışır.
Bir ceza değil, bir karar
Bugün bütün hayatınızla savaşmak zorunda değilsiniz.
Şimdi yapabileceğiniz şeyden başlayın.
5İkinci adıma hazır mısınız?
Buraya kadar geldiyseniz yalnızca bir sayfa okumadınız. En önemli soruya kişisel bir cevap kurmaya başladınız: Neden sigarayı bırakmak istiyorum?
İkinci adımda çok basit ama çok somut bir strateji göreceksiniz: sigarayı göz önünde ya da el altında bırakmamak. Küçük bir ayrıntı gibi görünebilir; ama dürtü ile davranış arasındaki ilişkiyi doğrudan değiştirir. Sigarayı bırakma sürecinde doğru ayrıntılar, büyük kararları korur.
«Özgürlük son sigaradan çok önce başlar. Denemeye değer olduğuna karar verdiğiniz anda başlar.»
Sigarayı Bırakmada Timing kavramının yaratıcısı
Bağlamsal Sigara İçicisi kavramının yaratıcısı
Tam rehber: Sigarayı gerçekten bırakmak için 10 adım
Sigarayı Gerçekten Bırakmak İçin 10 Adım
BİRİNCİ ADIM: Kararlılık ve motivasyonun gücü
İKİNCİ ADIM: Sigarayı göz önünde ya da el altında bırakmamak
ÜÇÜNCÜ ADIM: Sosyal ortamlarda «Hayır, teşekkür ederim» diyebilmek
DÖRDÜNCÜ ADIM: Sigara içme eylemini yönetmek ve kontrolü geri almak
BEŞİNCİ ADIM: Seçimin gücü ve sigara markasıyla kurulan bağ
ALTINCI ADIM: Bir gün, bir sigara: sıradaki sigarayı kazanmak
YEDİNCİ ADIM: Fiziksel aktivite, doğal dopamin ve daha az kaygı
SEKİZİNCİ ADIM: Yakmadan önce düşünmek ve otomatik davranışı kırmak
DOKUZUNCU ADIM: Alışkanlıkları yeniden yazmak ve sigara bağlantılarını kırmak
ONUNCU ADIM: Sigarayı bırakma tedavisini stratejik olarak güçlendirmek
